روانكاوي اضطراب ورزشكار

اضطراب ورزشکار
ژانویه 01 2017

روانكاوي اضطراب ورزشكار

سالن یار

دوهفته نامه راز: روان‌شناسي ورزشي به منظور رفع اضطراب، اغلب به آموزش آرام‌تني، تنفس عميق، تصور، تصويرسازي، تمرين ذهني، حرف‌زدن با خود و هدف‌گزيني بسنده مي‌كند.

وقتي بازي در حضور تماشاگر انجام مي‌شود خجالت‌كشيدن و دستپاچه‌شدن عادي است. خجالت‌كشيدن يكي از انواع اختلالات خودشيفتگي است و بيشتر در حضور تماشاچي جلوه مي‌كند. ورزشكار پيروز ممكن است احساس كند از خانواده، حريف و تماشاچي (مردم؟)  دور شده است كه اين تصور، احساس اضطراب و خجالت شديد به همراه مي‌آورد. اضطراب و خجالت مانع كارآيي مي‌شوند. تناقض‌هاي ناشي از پيروزشدن، يعني احساس دورشدن از خانواده يا ازدست‌دادن آن، ريشه در كودكي دارد؛ چون هميشه در كودكي به ما مي‌گويند: «هميشه با مامان باش و دستش را ول نكن.» اضطراب ناشي از برنده‌شدن، بسيار تأثيرگذار است.

بازي‌كردن در حضور تماشاگر، هيجان شديد خودنمايي را به دنبال دارد. به دنبالش ممكن است احساس خجالت بيايد كه در خط قرمزهاي ذهني ريشه دارد؛ يعني احساسي كه به‌طور معمول بر اثر انجام يك عمل زشت در حضور ديگران (زشت از نظر عرفي يا شرعي) به‌وجود مي‌آيد. اين خط قرمزهاي ذهني در كودكي شكل مي‌گيرند.

بعضي از ورزشكاران از پيروزشدن وحشت دارند چون پيروزشدن يعني برتربودن از ديگران. براي بعضي‌ها برتري به معني خودخواهي و زياده‌خواهي است. وحشت از موفقيت در ورزشكاران مؤنث بيشتر است. بچه‌هاي طبقه‌ي پايين جامعه كه ستاره، مشهور و پولدار مي‌شوند، تصور مي‌كنند از خانواده‌ي خود جلو زده‌اند و دچار احساسات ناخوشايند مي‌شوند. به همين دليل است كه اغلب اين‌ها دوست دارند براي پدر و مادرشان يك چيز مهم، به‌عنوان مثال خانه بخرند. به همين ترتيب، موفقيت موجب احساس گناه مي‌شود. اين احساس گناه ناخودآگاهانه است ولي مانعي بزرگ محسوب مي‌شود.       

اگر كسي در كودكي صاحب اعتمادبه‌نفس شده باشد، در بزرگسالي توان مقابله با فشارهاي ورزش را دارد. ولي يك «خودِ» ضعيف زير فشار شديد خرد مي‌شود. ورزشكاري كه خودانگاره‌اي ضعيف دارد به‌محض برخوردن به مشكل، عصباني و نااميد مي‌شود.

وقتي فشار مسابقه از حد تحمل خارج شود، خردشدن «خود»، جنوني موقت ايجاد مي‌كند. وقتي ورزشكاري يك بار خيلي عالي عمل مي‌كند و ديگر هرگز به اين سطح از كارآيي نمي‌رسد، علت، همين خردشدن است. خاطره‌ي اين فشار و به‌مخاطره‌افتادن تماميت «من»، چنان احساس خطرناكي است كه ورزشكار دلش نمي‌خواهد هرگز به آن نقطه برسد پس تا متوجه مي‌شود به نقطه‌ي موردنظر نزديك شده است، پا پس مي‌كشد.

فروريختن حصارهاي «من» زير فشار، ذهن را به هم مي‌ريزد. در ورزش به‌هم‌ريختن ذهن را متوقف‌شدن مي‌گويند. بسياري از ورزشكاران ناخودآگاهانه در اين وضعيت افسرده مي‌شوند. ورزشكار هر كاري مي‌كند تا از زير بار اين فشار درآيد و اغلب به واكنش‌هاي دفاعي متوسل مي‌شود. بسياري سعي مي‌كنند از كاري كه مي‌كنند لذت ببرند تا دچار جنوني كه به آن اشاره شد، نشوند.

اغلب به دختر‌ها ياد مي‌دهند كه زن نبايد خشن باشد. دختران، چنانچه وارد عرصه‌ي ورزش شوند،  سر دوراهي زن ماندن يا قهرمان‌شدن گير مي‌كنند. اين تناقض كارآيي را كاهش و ورزشكاران را به سمت باختن و غيرمستقيم امتيازگرفتن سوق مي‌دهد. 

امتياز غيرمستقيم يكي از مفاهيم معمول روانكاوي است كه از علايم تداوم مشكلات رواني محسوب مي‌شود. ريشه‌ي آن همان ريشه‌ي باختن عمدي در ورزش است. باختن مسيري بسيار هموار براي غيرمستقيم امتياز گرفتن است؛ يعني مي‌بازد و مورد محبت، توجه و حمايت شديد قرار مي‌گيرد.

خلاصه اين‌كه، آسيب‌ديدن و بعد ترس از باختن، چيزهايي عادي هستند و فقط با دقت و قدم به قدم مي‌توان آن‌ها را درمان كرد. اين مشكلات ريشه‌هاي عميق دارند و رفتاردرماني فايده‌اي در برطرف‌شدن آن‌ها ندارد. ورزشكاري كه شخصيتي خودشيفته دارد، احساس گناه مي‌كند، خجالتي است يا اضطراب (اضطراب دورشدن) در وجودش لانه كرده، به روانكاوي نيازمند است. در چنين مواقعي، بايد از طريق حمايت بلندمدت، اصلاح خودانگاره و تقويت «من»، مي‌توان در راه درمان قدم برداشت.


برای درج آگهی در سایت سالن یار و مجله راز با مدیر تبلیغات دو هفته نامه پرتیراژ و قدرتمند”راز” علی نظامی فرد تماس بگیرید. 
شماره تماس : 09194403319

Leave a Reply

Your email address will not be published.